szkolni-bohaterowie.pl

Wizerunek bohaterów literatury światowej, których poznajemy w polskich szkołach, jest oczywiście uzależniony od doboru lektur szkolnych. Wśród bohaterów starożytnych poznajemy zatem przede wszystkim Antygonę i króla Kreona, a także bohaterów homerowskich poematów. Większa gama postaci towarzyszy nam w literaturze czasów odrodzenia i późniejszej. Są to przede wszystkim tragiczni bohaterowie dramatów Williama Szekspira, wraz z towarzyszącymi im kobietami. Mamy zatem takie pary jak na przykład Makbet i jego żona Lady Makbet, Hamleta i jego ukochaną Ofelię, wiecznych kochanków Romea i Julię, a także Otella i jego wierną żonę Desdemonę, którą skazał na śmierć za rzekomą zdradę. Charakterystyczna jest również postać Tartuffe’a, czyli molierowskiego „Świętoszka”. W bardziej nam współczesnej literaturze warto odnotować postaci z czasów romantycznych, przede wszystkim Wertera ze słynnej sentymentalnej powieści Goethego, a także Giaura, jedynego poznawanego przez nas bohatera romantyzmu angielskiego. Licznych bohaterów przedstawił w późniejszym okresie Charles Dickens, między innymi Davida Copperfielda i Olivera Twista, do których Amerykanin Mark Twain dorzucił Tomka Sawyera i Hucka Finna. Z bardziej dojrzałych bohaterów warto zapamiętać przede wszystkim Raskolnikowa, czyli głównego bohatera „Zbrodni i Kary” rosyjskiego pisarza Fiodora Dostojewskiego. Literaturę innych krajów reprezentuje między innymi hiszpański Don Kichot z powieści Cervantesa. Warto też wspomnieć o Józefie K., czyli bohaterze głośnego „Procesu” Franza Kafki i Mały Książę Antoine’a Saint-Exupery.

Antygona: córka Edypa i Jokasty, którzy zrządzeniem losu żyli w kazirodczym związku. Stąd Antygonę już samo jej pochodzenie predestynowało na uczestniczkę tragicznych wydarzeń. Te miały miejsce, gdy zwaśnieni bracia bohaterki zginęli w bitwie. Jeden z nich – Polinejkes – okazał się zdrajcą kraju, drugi natomiast – Eteookles – bronił go. Po śmierci braci władzę przejął Kreon – brat Jokasty. Zakazał on pochowania ciała zdrajcy, na co Antygona nie mogła przystać. Po pierwsze – niezależnie od jego czynów – kochała brata. Nie tylko jego z resztą. Gdy Ismena – kolejna córka Edypa i Jokasty – będzie chciała wziąć część win Antygony na siebie, tytułowa bohaterka tragedii Sofoklesa, nie zgodzi się na to i otwarcie przyzna do swego czynu. Po drugie – fakt pochowania brata oznaczał, że dziewczyna stawiała na pierwszym miejscu prawo boskie.
Antygona to osoba zdecydowana i konsekwentna. Nie rezygnuje z podjętej decyzji nawet wtedy, kiedy siostra odmawia jej pomocy. Co więcej nie szczędzi Ismenie słów ostrej krytyki, oskarżając ją o sprzeniewierzenie się boskiemu prawu. Niewątpliwie jest też Antygona bohaterką bardzo odważną – gdy staje oko w oko z Kreonem, bez odrobiny strachy przyznaje się do popełnionego czynu. Poważa się nawet na zarzucenie królowi wprowadzenie prawa, które nie zgadza się z nakazami bożymi.
Wizerunek Antygony jako kobiety odważnej, dumnej i bezkompromisowej nie jest jednak wizerunkiem pełnym. Poznajemy ją bowiem również od innej strony. Cechuje ją wrażliwość i zdolność empatii – idąc na stracenie płacze nad strasznym losem swoich najbliższych. To oni właśnie są dla niej najważniejsi, dla nich poświęca własne życie. Kocha również Hajmona, ale nie próbuje wykorzystać jego miłości, by się ratować.
Antygona to postać, która mimo porażki w życiu, odnosi jednak moralne zwycięstwo. Do dziś jest podziwiana jest za swój upór, z jakim dążyła do wykonania woli bożej. Pochowała brata, za co zapłaciła śmiercią. Umierała jednakże ze spokojnym sumieniem oraz ze świadomością spełnionego obowiązku wobec brata i bogów.

Kreon: brat Jokasty,u utworze Antygona, po śmierci synów Edypa objął władzę w Tebach. Objął władzę w bardzo trudnej sytuacji, nie umilkły bowiem jeszcze echa tragicznych losów Edypa, a tu już Polinejkes i Eteokles, którzy mieli rządzić wspólnie, zginęli w bratobójczej wojnie. Kreon musi zatem zaprowadzić spokój i prządek w mieście. Nie wie do końca, jak tego dokonać,
w swych poczynaniach i decyzjach jest niepewny, boi się, że jego prawo do władzy zostanie zakwestionowane. Jego obawy są jednak bezpodstawne – wszakże chór starców tebańskich stwierdza, że cała moc i prawo do decydowania o losach żywych i umarłych należy do niego. Mimo to Kreon postanawia uciec się do terroru. Zabrania grzebania ciała Polinejkesa, uznając go za zdrajcę, chociaż nie wiadomo na pewno, czy brata Antygony faktycznie zawinił. Kreon postawił się w tym momencie na równi z bogami – sam dokonał sądu.
Kreon ma zatem zadatki na tyrana. Jest podejrzliwy nawet w stosunku do swoich najbliższych. Dochodzi nawet do tego, że we własnym synu widzi kogoś, kto kwestionuje jego decyzje. Hajmon natomiast wyraża jedynie niezadowolenie ludu. Objawia się w tym momencie kolejna niepokojąca cecha władcy Teb – Kreon mówi bowiem, że nikt nie będzie mu dyktował, jak ma rządzić. Jest więc na tyle pyszny i dumny, że uznaje, iż jego decyzje są nieomylne.
To przede wszystkim duma właśnie będzie kazała Kreonowi trwać niebezpiecznie długo przy swoich decyzjach. Do jej zmiany przekonuje władcę Tejrezjasz – wieszcz, którego Kron bardzo cenił. Mędrzec uświadamia mu, że skazanie Antygony na śmierć równa się utracie syna. Brat Jokasty jest tymi słowami przerażony i zmienia wyrok, jest już jednak za późno.
Kreon jest bohaterem, którego trudno ocenić. Los kazał mu wybierać między miłością i przywiązaniem do rodziny, a miłością do kraju. Gdyby wybrał pierwszą z dróg, straciłby
w oczach ludu jako bezkompromisowy władca. Kreon przedłożył zatem spokój i ład w kraju nad rodzinne czucia, za co zapłacił ogromną tragedią osobistą. Wygrał zatem jako władca,
a poniósł porażkę jako człowiek, ojciec, mąż i wuj.